काठमाडौं, ३१ असोज । युक्रेनले पूर्वी डोनबास क्षेत्रमा सञ्चालन गरेको प्रतिआक्रमणमा सफलता हासिल गरेको दाबी गरेको छ । युक्रेनी पक्षका अनुसार ‘अपरेसन भिभाल्डी’ अन्तर्गत हालैका महिनामा २७७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र रुसी कब्जाबाट मुक्त गरिएको छ । बिबिसिमा उल्लेख भए अनुसार यस अभियानमा एलन मस्कको स्टारलिङ्क स्याटेलाइट सञ्चार प्रणालीले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको जनाइएको छ ।

युक्रेनी कमान्डरहरूका अनुसार प्रतिआक्रमणका क्रममा ड्रोन, रोबोटिक उपकरण र डिजिटल सञ्चार प्रणालीको प्रयोग गरिएको थियो । यी प्रविधिले रुसी सेनाको निगरानी गर्न, सैन्य गतिविधि समन्वय गर्न तथा अग्रपंक्तिमा रहेका सैनिकलाई सहयोग पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् ।

युक्रेनी पक्षले ‘अपरेसन भिभाल्डी’ का क्रममा मात्रै करिब ८ हजार रुसी सैनिक हताहत भएको दाबी गरेको छ । यस्तै, सेप्टेम्बर महिनामा मोर्चाभरि करिब ५० हजार रुसी सैनिक हताहत भएको उसको दाबी छ । यद्यपि, यी तथ्यांकको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन ।

युद्धको अग्रपंक्तिमा रुसी ड्रोनको खतरा कायम रहे पनि युक्रेनी सेनाले ड्रोन प्रतिरोधी उपकरण र आफ्नै मानवरहित प्रणाली प्रयोग गरिरहेको छ । ड्रोनबाट प्राप्त प्रत्यक्ष दृश्यका आधारमा कमान्ड पोस्टबाट युद्धभूमिको निगरानी र सैन्य गतिविधिको समन्वय गर्ने गरिएको छ ।

यस अभियानमा स्टारलिङ्कको सैन्य संस्करण ‘स्टारसिल्ड’ पनि महत्त्वपूर्ण सञ्चार माध्यम बनेको छ । यसले युद्धभूमिमा इन्टरनेट तथा ब्रोडब्यान्ड सम्पर्क उपलब्ध गराउँदै ड्रोन सञ्चालन र सैनिकबीच सञ्चार कायम राख्न सहयोग पुर्‍याएको छ ।

तर, युक्रेनले हालै स्टारलिङ्क प्रणालीमा पूर्वसूचनाबिना प्रतिबन्ध लगाइएको भन्दै आफ्नो सैन्य क्षमतामा असर पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेको छ । एलन मस्कका भनाइ र सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टहरूले यससम्बन्धी निर्णयमा ह्वाइट हाउसको भूमिका हुन सक्ने संकेत गरेका छन् । यद्यपि, प्रतिबन्धको निर्णय प्रक्रिया र त्यसको प्रभावबारे थप स्वतन्त्र पुष्टि आवश्यक छ ।

युक्रेनी कमान्डरहरूका अनुसार प्रतिआक्रमणको तयारीका क्रममा सैनिकलाई महिनौँसम्म तालिम दिइएको थियो । ड्रोन र रोबोटिक उपकरणको सहयोगमा रुसी स्थानमा आक्रमण गरिएको तथा विस्फोटक पदार्थ बोकेका रिमोटबाट सञ्चालित सवारीसाधनसमेत प्रयोग गरिएको उनीहरूको भनाइ छ । युक्रेनी पक्षले यस अभियानमा २५० रुसी सैनिकले आत्मसमर्पण गरेको र १६ वटा बस्ती रुसी कब्जाबाट मुक्त भएको दाबी गरेको छ ।

यसबीच, युद्धबाट प्रभावित स्थानीय बासिन्दाको अवस्था भने दयनीय छ । कार्पिभ्का गाउँमा युक्रेनी सैनिकले ६१ वर्षीय भोलोडिमिर जामोटालाई भेटेका थिए । उनका छिमेकीहरू रुसी सेना अघि बढेपछि गाउँ छाडेर गएका थिए । जामोटाका अनुसार उनी आठ महिनासम्म गाउँमा एक्लै बसेका थिए ।

युक्रेनले पुनः नियन्त्रणमा लिएका क्षेत्रहरूमा घर तथा भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ । सुरक्षा जोखिमका कारण विस्थापित बासिन्दालाई तत्काल घर फर्कन कठिन भइरहेको छ ।

युक्रेनी पक्षले पछिल्ला सैन्य उपलब्धिले आगामी अभियानका लागि अनुकूल अवस्था सिर्जना गरेको दाबी गरेको छ । तर, युद्धको समग्र परिणाम र प्रतिआक्रमणको दीर्घकालीन प्रभाव भने अझै अनिश्चित छ ।