पेरिस, फ्रान्स, १५ असोज । युक्रेनी सेनाले डोनेत्स्क क्षेत्रमा प्रतिआक्रमण गरी केही क्षेत्र फिर्ता लिएकोे इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वार (आईएसडब्ल्यू) को तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

रुसी सेनालाई स्लोभ्यान्स्क र क्रमातोस्र्क शहरबाट पछाडि धकेल्ने उद्देश्यसहित सेप्टेम्बरमा युक्रेनद्वारा ‘भिभल्डी’ अपरेसन सुरु गरिएको थियो ।

युक्रेनी सेनाले रुसबाट साना क्षेत्रहरू फिर्ता लिएको छ । डोनेत्स्क क्षेत्रमा कुल १७२ वर्ग किलोमिटर (६६ वर्ग माइल) क्षेत्र फिर्ता लिइएको छ जुन पेरिसको आकारभन्दा १.५ गुणा बढी हो ।

राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की यस हप्ता स्लोभ्यान्स्कबाट १० किलोमिटर उत्तरमा रहेको दोनेत्स्कको लिमान शहर नजिक लडिरहेका सेनालाई भेट्न गएका थिए।

आईएसडब्ल्यूको तथ्याङ्कअनुसार युक्रेनी सेनाले लिमानको उत्तर र दक्षिणमा अगाडि बढेको छ ।

अन्यत्र युक्रेनले उत्तरको खारकिभ क्षेत्रमा ७ वर्ग किलोमिटर, पूर्वी डिनप्रोपेट्रोभ्स्कमा १२ वर्ग किलोमिटर र लुहान्स्कमा १३ वर्ग किलोमिटर साना क्षेत्र फिर्ता लिएको छ।

यसको विपरीत रुसी आक्रमणले दक्षिणको जापोरिज्झियामा १०४.५ वर्ग किलोमिटर र उत्तरको सुमीमा २० वर्ग किलोमिटर कब्जा गरेको छ ।

समग्रमा सेप्टेम्बरमा युक्रेनले ८० वर्ग किलोमिटर खुद क्षेत्रीय लाभ गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ ।

युक्रेनले तीन महिनापछि मात्र खुद क्षेत्रीय लाभ रेकर्ड गरेको हो ।

सन् २०२३ को सुरुदेखि युक्रेनले रुसको तुलनामा बढी क्षेत्र जितेको यो पछिल्लो छ महिनामा मात्र सेप्टेम्बरमा हो ।

दुवै सेना विशाल फ्रन्टलाइनमा ठूलो हदसम्म गतिरोधमा छन्। दुवैतिर ‘किल जोन’ छ जहाँ विस्फोटक ड्रोनहरूले कुनै पनि आवतजावतलाई जटिल बनाउँछन्।

सन् २०२२ फेब्रुअरीको आक्रमणअघि नै रुसी वा रुस समर्थक अलगाववादी नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रमध्ये करिब सात प्रतिशत क्रिमिया र डोन्बासका मस्कोले युक्रेनी क्षेत्रको १९ प्रतिशतभन्दा बढी नियन्त्रण गरेको छ ।

रुसका अधिकांश लाभ युद्धका पहिलो हप्ताहरूमा भएका थिए।

आईएसडब्ल्यूको तथ्याङ्कअनुसार जनवरीदेखि रुसले मासिक औसतमा केवल १५.५ वर्ग किलोमिटर मात्र अगाडि बढेको छ ।

सन् २०२५ मा यसको औसत मासिक लाभ करिब ४०५ वर्ग किलोमिटर थियो ।

आईएसडब्ल्यूले रुसले दाबी गरेका तर संस्थाद्वारा पुष्टि वा खण्डन गर्न नसकिएका क्षेत्रीय लाभलाई समावेश गर्दैन ।

आईएसडब्ल्यूले अमेरिकी एन्टरप्राइज इन्स्टिच्युटको भागमा रहेको ‘क्रिटिकल थ्रेट्स प्रोजेक्ट’सँग काम गर्छ । यो अर्को अमेरिकी प्रवुद्ध (थिङ्क ट्याङ्क) समूह हो जसले द्वन्द्व विश्लेषणमा विशेषज्ञता राख्छ ।

दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा घातक सशस्त्र द्वन्द्व अन्त्य गर्न कूटनीतिक प्रयासहरू ठप्प छन् ।

मस्कोले रुसले आफ्नो कब्जामा लिएको दाबी गरेका युक्रेनले अझै नियन्त्रण गरेका क्षेत्रहरू समेत छोड्नुपर्ने माग गर्छ ।

किएभले यी मागहरू आत्मसमर्पण भएको बताउँछ जसले देशलाई भविष्यको रुसी आक्रमणप्रति कमजोर बनाउनेछ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार पछिल्ला हप्ताहरूमा नागरिक हताहतको सङ्ख्या युद्धका सुरुका महिनाहरूपछिको उच्चतम स्तरमा पुगेको छ, जसको मुख्य कारण किएभ र अन्य युक्रेनी शहरहरूमा रुसी मिसाइल र ड्रोन आक्रमण हुन् ।
–––